zaterdag, 28 november 2020
Vraag Rijk
Online Schrijfhulp

Blog

sameh

Wat beweegt de volgers?

Jan-Werner Müller geeft in zijn nieuwste boek 'Furcht und Freiheit' handreikingen voor de omgang met populistische, dictatoriale leiders en hun aanhang.

Een handige morele meetlat in deze roerige tijd.

Wat is populisme? Kritiek op de elites? Woede op het establishment? Een waakzaam oog op de machtigen was toch altijd een teken van democratisch engagement?

deze waarheden

Het politieke debat in Amerika - in de achttiende eeuw tussen Federalisten en Anti-Federalisten - speelde zich toen ook al af in de nieuwsmedia. Tegen 1791 begonnen de eerste contouren van het partijensysteem zich al in de kranten af te tekenen.

"De kranten in de vroege republiek waren niet toevallig of onbedoeld partijdig; ze waren totaal en hartstochtelijk partijdig. Ze waren niet in de eerste plaats gericht op het vaststellen van feiten; ze waren vooral gericht op het aanwakkeren van de ideeënstrijd." (Jill Lepore, Deze Waarheden, p180, 2020)

Hoe staat het nu met die hartstochtelijke partijdigheid? Oordeel zelf.

mbfc

"We moeten onze kinderen leren om meningen en feiten van anderen te controleren op grondslag (liefst met bronvermelding), herhaalbaarheid en consistentie." (Blog 6 september 2020)

Die oproep wordt steeds urgenter met het verschijnen van op 'Gezond Verstand' gebaseerde bladen en meningen. De onafzienbare hoeveelheid filter bubbles maakt actie noodzakelijk. In die bubbles schreeuwen gelijkgestemden elkaar gedeelde meningen toe, en verstaan (begrijpen) zij andersgestemden niet meer.

Daarom hier een paar hulpmiddelen, zodat we elkaar weer in de ogen kunnen zien.

zien vliegen

De volksmenner ziet de werkelijkheid als tegenstander en creëert een eigen werkelijkheid waarin alles is toegestaan. Of het nu een complotdenker betreft of de president van Amerika, de woorden van een volksmenner wijzen over het algemeen niet naar 'onze' werkelijkheid.

Hun uitspraken zijn merendeels inconsistent, niet gestoeld op feiten en niet controleerbaar. Hoe werkt dat?

catherine willemse pofp

Ruim tien jaar, sinds 2010, publiceer ik als 'kritisch AVRO-lid' over de sociale media. Uitgangspunt: Ze zijn verdraaid handig, maar brengen ook flinke risico's met zich mee. Als je die risico's herkent en tegengaat, kun je deze nieuwe media nuttig inzetten.

Een korte terugblik, met een waarschuwing.

furcht freiheit

Over Furcht und Freiheit van Jan-Werner Müller

In de NRC van 13 september jongstleden interviewde Bas Heijne de Duitse politiek filosoof Jan-Werner Müller over diens boek “Furcht und Freiheit” (2019). Dat inspireerde mij het boek te lezen en op hoofdlijnen samen te vatten. (Het is tenslotte mijn vak om ingewikkelde dingen schriftelijk makkelijk toegankelijk te maken.)

Want, het is niet alleen een verdraaid actueel en belangwekkend boek, het is ook nog eens op plaatsen best barok-Duits geschreven. Kortom, vraag niet hoe het kan, maar profiteer ervan.

venn negation

We moeten onze kinderen – en daar reken ik onder meer onze jeugd toe die haar informatie grotendeels online verschaft, maar ook Donald Trump, Viktor Orbán, Jair Bolsonaro, Rodrigo Duterte c.s. – leren dat wat zij zeggen consistent, herhaalbaar en controleerbaar moet zijn.

Waarom? Omdat we op die manier oorlogen kunnen voorkomen, en identiteitsconflicten, genocide en ander onvoorstelbaar leed kunnen tegengaan.

vakantie catherine willemse

De zomer geeft ruimte en tijd. Maar ook corona doet dat...
Voor sommigen betekent het thuisblijven, voor anderen een reis?
Voor velen: andere gedachten en ruimte voor beschouwing.

Dat de volgende boeken je daarbij deze zomer mogen vergezellen. Veel lees- en leergenoegen!

Hartelijke en warme groet, Rijk Willemse

survivor bias2

Op 23 juni 2020 twittert Donald J. Trump het volgende voorbeeld van struisvogelpolitiek: "Cases are going up in the U.S. because we are testing far more than any other country, and ever expanding. With smaller testing we would show fewer cases!"

Hiermee gebruikt hij een ernstige vorm van 'survivor bias', een drogreden waarbij belangrijke ontbrekende informatie buiten beschouwing wordt gelaten om een punt te scoren. Bijna hilarisch, als het niet zo gruwelijk was.

lyts

In haar essay The Crisis In Education (1954) presenteert Hannah Arendt de paradox van de opvoeding: dat opvoeding enerzijds dient om kinderen de verantwoordelijkheid te geven voor de wereld en het behoud daarvan, en anderzijds om kinderen voor te bereiden op de wereld en de vernieuwing daarvan.

Dus, enerzijds moet opvoeding de kinderen beschermen tegen de harde wereld, en anderzijds moet opvoeding de kinderen leren de wereld minder hard te maken.